Pakistan’da İmran Han’ın zaferinden sonra hükümet nasıl kurulacak?

Pakistan’da çekişmeli bir yarışa sahne olan genel seçimlerin üzerinden dört gün geçti lakin ülkenin yeni hükümetini hangi partinin kuracağı ya da bir sonraki başbakanın kim olacağı belirsizliğini koruyor.

Pakistan’ın eski başbakanı İmran Han’ın tutuklanmasına ve partisi Pakistan Adalet Hareketi’nin (PTI) karşılaştığı engellemelere karşın, partinin desteklediği bağımsız adaylar, Ulusal Meclis’te 93 sandalye kazanarak seçimi önde bitirdi.

Ancak hükümeti kurmak için gerekli olan 169 sandalye sayısına ulaşamadı.

Bir öbür eski başbakan Navaz Şerif’in Pakistan Müslüman Birliği Navaz (PML-N) ise 75 sandalyeyle ikinci oldu. Ülkenin güçlü ordusunun desteklediği Şerif’in zafere ulaşması bekleniyordu.

Aristokrat bir aileden gelen Bilawal Butto Zardari liderliğindeki Pakistan Halk Partisi (PPP), 54 sandalyeyle üçüncü oldu.

Pakistan anayasasına nazaran siyasi partilerin seçim gününden üç hafta sonrasına kadar hükümet kurmaları gerekiyor.

Ulusal Meclis’te 266’sı direkt seçilen ve 60’ı bayanlara, 10’u gayrimüslimlere ayrılanlarla birlikte toplam 336 sandalye bulunuyor.

Bunlar meclisteki her partinin gücüne nazaran dağıtılıyor.

İslamabad’dan BBC Urduca’ya konuşan siyasi analist Rafiullah Kakar, “Hiçbir partinin salt çoğunluğu elde edemediği için ortak bir taban bulmaları yahut var olmak için koalisyon kurmaları gerekecek” dedi.

Hem PTI hem de PML-N zaferini ilan etti lakin koalisyon hükümeti kaçınılmaz görünüyor.

Seçimlerin güvenilirliğine dair soru işaretleri de var.

Kazanamayan bağımsız adaylar seçimlerde hile yapıldığı argümanıyla yargıya başvuruyor.

PTI destekçileri ülke genelinde Seçim Kurulu ofislerinin önünde protestolar düzenliyor.

Peki bundan sonra ne olabilir? İşte birtakım senaryolar:

Şerif ve Butto güçlerini birleştirebilir

Batı Avustralya Üniversitesi’nden Prof. Samina Yasmeen BBC’ye verdiği demeçte, muhtemel senaryolardan birinin PML-N’nin PPP ve daha küçük partilerle koalisyon kurması olduğunu söylüyor.

İki parti, Han’ı 2022’de iktidardan uzaklaştırmak için ittifak kurmuş ve geçen Ağustos’a kadar iktidarda kalmıştı.

Yasmeen, “Bir sonraki başbakanın kim olacağı, cumhurbaşkanının buna ve mahallî idareler ortasındaki bölünmeye nazaran durumu üzere hususlarda çatışmalar olabilir” diye ekledi.

PML-N, 17 sandalye kazanan toplumsal liberal Birleşik Halk Hareketi ‘ne (MQM) göz kırpıyor.

Aynı vakitte bağımsız adayları da kendi tarafına çekmeye çalışıyor.

Butto, Pazar günü Şerif’in kardeşi Şehbaz liderliğindeki bir PML-N heyetiyle Lahor’da buluşurken, PPP seçeneklerini pahalandırmak için vakit kazanıyor üzere görünüyor.

Partinin merkezi idare heyeti Pazartesi günü İslamabad’da toplanacak.

PPP, Han’ın partisi PTI ile ittifak kurabilir

PPP’nin kıdemli önderi Sherry Rehman, BBC Urduca’nın partinin PTI ile çalışmaya istekli olup olmadığı sorusuna partinin kapılarının tüm siyasi güçlere açık olduğunu söyledi.

Ancak İmran Han’ın medya danışmanı Zulfi Bukhari BBC’ye, PTI’nın çoğunluğu sağlayamaması durumunda koalisyon kurmak yerine muhalefet sıralarında oturmasının yüksek ihtimal olduğunu söyledi.

İmran Han, 2018’de koalisyon hükümetinin zayıf olacağını, ülkenin içinde bulunduğu krizleri atlatabilmesi için güçlü bir hükümete muhtaçlığı olduğunu söylemişti.

Partisi yeniden de MQM üzere daha küçük partilerle koalisyon kurmaya devam etmişti.

PML-N, PTI ve öteki partilerle koalisyon kurabilir

Lideri mahpusa atılan, parti sembolü elinden alınan ve çok sayıda destekçisi gözaltına alınan bir parti için bu dikkate bedel bir geri dönüş olacaktır.

PML-N’nin kıdemli önderi Azam Nazeer Tarar’ın “herkesin el ele vermesi gereken” bir “katılımcı koalisyon hükümeti” daveti, PTI’nin göz gerisi edilemeyeceğinin zımni kabulü üzere görünüyor.

Georgetown Üniversitesi’nden Uday Chandra BBC’ye, “Daha evvel İmran’a oy vermeyenler bile ordunun kendisine ve partisine haksızlık ettiğini hissedebilir. Bölge genelinde yaygın olan demokratik adalet duygusu ihlal edilmiş üzere görünüyor” dedi ve ekledi:

“Seçmenler Bağımsızları seçerek orduya açık bir ileti gönderiyor: Sivil demokrasinin hakim olmasına müsaade verin.”

PTI dayanaklı bağımsızlar daha küçük bir partiyle birleşebilir

Tartışılan olasılıklardan biri, PTI dayanaklı adayların koalisyon hükümeti kurmak hedefiyle daha küçük bir partiye katılmaları.

Bunun emeli, sandalyelerini birleştirmek ve ayrıyeten bayanlara ayrılan 60 Ulusal Meclis sandalyesinden yararlanmak.

Bir siyasi parti kazandığı her 3,5 sandalye için bir bayan vekile ayrılmış sandalye alıyor.

Bağımsız adaylar rastgele bir partiye mensup olmadıkları için bundan yararlanamıyor.

Seçim sonuçları katılaştıktan sonraki 72 saat içinde partiye üye olma yahut bağımsız milletvekili olma niyetlerini de beyan etmeleri gerekiyor.

Ancak Lahor İdare Bilimleri Üniversitesi’nden Asma Faiz, PTI’nın bir koalisyon hükümeti kurması olasığının “oldukça düşük” olduğunu, zira daha küçük partilerle yapılan ittifakların bile onları çoğunluktan yoksun bırakacağını söylüyor:

“PTI için bu küçük partilere ulaşmanın sayısal bir avantajı yok “.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

scroll to top